🌀 Katalagman
Cebu News · Bagyo, baha, linog, sunog ug uban pang katalagman. Para sa opisyal nga pahibalo: PAGASA, PHIVOLCS ug NDRRMC.
Kabisay-anNagpasidaan ang PAGASA sa kusog nga uwan, kilat ug kusog nga hangin sa Cebu City, Talisay City ug Minglanilla sa advisory niini alas 5:45 sa buntag sa Nob. 12. Posible ang flash flood ug pagdahili sa yuta. Ingon ani nga panahon ang gilauman sa Visayas hangtod Domingo, nga moabot sa 32°C ngadto sa 33°C ang kainit.
Kabisay-anNakigtagbo si Cebu City Mayor Nestor Archival sa mga opisyal sa MCWD nga gipangulohan ni chairman Ruben Almendras bahin sa pagpangandam sa El Niño, sumala sa The Freeman niadtong Nob. 11. Gisugyot sa MCWD ang naka-iskedyul nga rationing sa mga dapit nga kulang og suplay; wala pay gipagawas nga iskedyul. Giawhag ni Archival ang publiko nga mangkonserba og tubig.
Kabisay-anPlano sa Kapitolyo sa Sugbo nga mohatod og tubig pinaagi sa trak ngadto sa mga panimalay sa bukirong barangay nga mahimong makulangan og tubig panahon sa El Niño, sumala sa SunStar niadtong Nob. 10. Duha ra sa unom ka water treatment plant sa gobyerno, sa Moalboal ug Barili, ang nag-andar; gidali na ang upat pa. Adunay Water Summit sa Kapitolyo sa Nob. 17–18, ug giawhag ang mga pamilya nga mag-andam og tubig ug pagkaon para sa 72 ka oras.
Kabisay-anGitugyan sa PAGASA ug sa disaster research institute sa South Korea niadtong Nob. 9 ang flood early warning system alang sa suba sa Butuanon, Cansaga ug Cotcot. Gibantayan niini sa real time ang ulan ug ang lebel sa tubig, ug mopatingog kini og siren aron makabakwit dayon ang mga residente. Kining tulo ka dapit usa sa labing naigo sa Bagyong Tino, nga nakapatay og 143 ka tawo sa Sugbo niadtong 2025.
Kabisay-anMatod ni Cebu City Mayor Nestor Archival niadtong Nob. 4, makigtagbo siya sa mga opisyal sa eskwelahan bahin sa laing paagi gawas sa awtomatikong pag-undang sa face-to-face nga klase kon grabe ang init, sumala sa SunStar. Ubos sa bag-ong framework sa DepEd, i-suspend ang in-person nga klase sa lebel nga 33°C ngadto sa 41°C ug undang ang tanang klase sa 42°C. Gilauman sa PAGASA Visayas nga moabot og 39°C ngadto sa 41°C ang heat index sa Sugbo sa mosunod nga mga adlaw.
Kabisay-anMagpahigayon ang Cebu City Council og executive session sa Dis. 1 aron susihon ang mga plano sa siyudad batok sa kusog kaayo nga El Niño, sumala sa The Freeman. Moatubang ang mga opisina sa disaster, planning, agrikultura, panglawas ug social welfare aron ipresentar ang ilang programa sa tubig, pagkaon ug panglawas. Matod sa PAGASA, mahimong moabot sa kinapungkayan ang El Niño sa katapusan sa 2026 ug molungtad hangtod sa unang katunga sa 2027, ug ubos sa normal ang ulan karong Nobyembre.
Kabisay-anKinahanglan sa Probinsya sa Sugbo ang labing menos ₱11.174 bilyon aron makabangon gikan sa Bagyong Tino, sumala sa post-disaster needs assessment nga gipangulohan sa Office of Civil Defense 7. Ang pinakadako mao ang ₱2.3 bilyon alang sa mga dalan, ₱1.9 bilyon sa mga taytayan ug ₱1 bilyon sa mga eskwelahan. Hapit ₱300 milyon na ang nagasto sa Kapitolyo karong 2026, ug pipila sa pito ka prayoridad nga taytayan anaa pa sa bidding.
Kabisay-anPito ka lungsod ug dakbayan sa Negros Occidental ang misuspinde sa face-to-face nga klase karong Nob. 4 tungod sa gipaabot nga 42°C nga heat index, sumala sa Digicast Negros. Sa Tacloban, gibalhin sa DepEd ngadto sa distance learning ang 60 ka publikong eskwelahan, mga 55,000 ka estudyante, niadtong Nob. 3–4, sumala sa Daily Tribune. Pasidaan sa PAGASA: mahimo kining hinungdan sa heat cramps ug heat exhaustion, busa pag-inom og tubig ug likayi ang init sa udto.
Kabisay-anNagpahigayon og misa ug rally sa Liloan ang mga naluwas sa Bagyong Tino sa bisperas sa unang anibersaryo niini, sumala sa The Freeman. Gusto sa grupo nga imbestigahan ang mga proyekto sa flood control ug nga direktang moabot ang tabang sa mga pamilya. Matod sa SunStar, natukod na pag-usab ang pipila ka balay sa Cebu City ug Talisay City sukad miigo ang Tino niadtong Nob. 4, 2025.
Kabisay-anKinahanglan nga adunay backup power nga molungtad og labing menos 72 ka oras ang mga ospital, water facility ug food hub sa DSWD ubos sa bag-ong circular sa DOE, sumala sa The Freeman. Nag-andam usab ang DSWD-7 og pagkaon ug relief goods sa tibuok Central Visayas uban sa mga LGU sa Sugbo ug Bohol. Giawhag sa duha ka ahensya ang publiko nga magdaginot sa tubig ug kuryente atubangan sa gilauman nga kusog kaayo nga El Niño.
Kabisay-anNagpabilin sa Alert Level 2 ang Bulkang Kanlaon sa Negros Island ug gidili ang pagsulod sa 4-kilometros nga Permanent Danger Zone, sumala sa mga bulletin sa PHIVOLCS nga gi-report sa GMA News. Sa labing ulahing explosive eruption niini niadtong Oktubre 10, miabot sa 5 ngadto sa 6 km ang gitas-on sa ash plume nga gipadpad paamihanang-sidlakan, sumala sa GMA News ug The Manila Times. Niadtong Hulyo 9, miabot ang abo sa kasadpang Sugbo, lakip ang Toledo City, ug gisuspinde ang klase sa pipila ka siyudad sa Sugbo.
Kabisay-anSiyam ang naangol dihang misiklab ang sunog sa usa ka booth sa Buglasan Festival sa Dumaguete City niadtong Miyerkules sa gabii, sumala sa GMA News. Matod sa festival committee, napalong ang kalayo alas 9:15 sa gabii, ug stable na ang mga naangol nga nakabaton og samad ug gamayng paso. Electrical ug aksidente ang hinungdan, sumala sa inisyal nga report sa Bureau of Fire Protection. Gipasusi pag-usab ni Governor Manuel Sagarbarria ang mga booth.
LuzonGipakusgan sa mga ahensiya sa agrikultura ug tubig sa Central Visayas ang pagpangandam sa El Niño, sumala sa SunStar. Miingon ang NIA-7 niadtong Martes nga mikunhod ang tubig sa mga dam tungod sa ubos-sa-normal nga ulan. Nagtaho ang DA-7 og kapin P222 milyunes nga kadaot sa agrikultura sa mga 4,246 ka ektarya ug 4,000 ka mag-uuma, ug nagplano kini og cloud seeding. Nagplano usab ang BFAR-7 og fuel subsidy alang sa mga mangingisda.
Kabisay-anPatay ang usa ka lola ug duha ka apo nga parehong 5 anyos sa landslide sa Barangay Pulangbato, Dakbayan sa Sugbo, sumala sa GMA News. Naluwas ang inahan sa usa sa mga bata. Matod sa kapitan, gitan-aw nga hinungdan ang liki sa bukid nga tingali gikan sa magnitude 6.5 nga linog niadtong Septiyembre 2025. Mga 75 ka pamilya ang gipabakwit, ug gidili sa Mines and Geosciences Bureau ang pagbalik sulod sa usa ka bulan.
Kabisay-anDuha ka bata ang nangamatay human gidahili sa yuta ang usa ka barangay sa bukid, ang Barangay Pulangbato sa Cebu City, sumala sa Rappler, Cebu Daily News ug ABS-CBN News. Gitaho sa Rappler nga gibakwit ang mga lumulupyo sa barangay human sa landslide. Matud sa Cebu Daily News, gikonsiderar ang pagbakwit tungod sa padayong ulan.
Kabisay-anNag-andam ang Manila Water Philippine Ventures (MWPV) og bag-ong tinubdan sa tubig, treatment ug pumping station para sa Metro Cebu nga gidahom nga makadugang og labing menos 12.5 milyon ka litro kada adlaw, igo para sa mga 20,000 ka panimalay, sumala sa SunStar. Nagsuplay karon ang MWPV-Cebu og 30.3 milyon ka litro nga tubig-mainom kada adlaw. Gitaho sa Cebu Daily News nga gimapa sa Probinsiya ang mga tinubdan sa tubig atubangan sa El Niño.
Kabisay-anNagsugyot ang Kapitolyo sa Sugbo og P15.3-bilyong Annual Investment Program alang sa 2027, 29 porsiyento nga mas taas kaysa karong tuiga, ug unahon ang seguridad sa tubig ug pagkaon ug pagpangandam sa katalagman tungod sa gipaabot nga Super El Niño, sumala sa The Manila Times. Giaprobahan kini sa Provincial Development Council niadtong Oktubre 5. Mga P300 milyones alang sa tubig, P414.824 milyones sa Food Security Program ug P772.626 milyones sa mga ospital.