ICC: Rodrigo Duterte, fit to stand trial; magsugod ang paghusay sa Nobyembre 30

Gideklarar sa International Criminal Court (ICC) nga fit to stand trial o makaatubang na sa paghusay si kanhi Presidente Rodrigo Duterte sa mga kasong crimes against humanity nga may kalabotan sa iyang kampanya batok sa drugas, sumala sa mga taho sa mga news outlet sa nasod niadtong Huwebes, Oktubre 8.

Miingon ang ICC Trial Chamber III nga kombinsido kini nga epektibong magamit ni Duterte ang iyang mga katungod alang sa patas nga paghusay, sumala sa GMA News ug Rappler. Ang desisyon, nga gipetsahan og Septiyembre 28, gipahibalo sa publiko niadtong Oktubre 8, matod sa GMA News. Gikatakda ang pagsugod sa paghusay sa Nobyembre 30, 2026, sumala sa GMA News ug The Manila Times, nga mitaho nga 81 anyos na si Duterte.

Ang nakaplagan sa mga eksperto

Gibase sa mga huwes ang ilang desisyon sa mga taho sa usa ka independenteng expert panel ug sa mga gisumite sa mga partido, sumala sa The Manila Times. Matod sa mantalaan, nakaplagan sa mga eksperto nga nakasabot si Duterte sa mga kaso ug sa tumong ug sangpotanan sa paghusay, makasunod sa kaso, makasabot sa ebidensiya ug makahatag og instruksiyon sa iyang mga abogado.

Gitaho sa GMA News nga dili masalikway sa panel ang pipila ka nagsugod nga clinical process ug miingon kini nga mahimong klarohon sa dugang pagsusi ang pipila ka diagnosis. Apan nagkahiusa ang mga eksperto nga bisan wala ang maong dugang pagsusi, nakasabot si Duterte sa mga kaso, sa paghusay ug sa mga ebidensiyang gipresentar.

Sumala sa chamber, ang pagka-fit to stand trial dili lang magdepende sa partikular nga kondisyon sa panglawas, kondili kon epektibong magamit sa akusado ang iyang mga katungod alang sa patas nga paghusay, matod sa GMA News.

Ang pagsupak sa depensa

Sa wala pa ang status conference niadtong Septiyembre 16, nangayo ang mga abogado ni Duterte og dugang medical test, sumala sa GMA News. Miingon ang iyang abogado nga si Peter Haynes nga nakita sa naunang pagsusi ang dakong problema sa panumduman. Sa desisyon, miingon ang chamber nga sayop ang paghulagway sa depensa sa mga instruksiyon nga gihatag niini sa expert panel, matod sa GMA News.

Unsaon pagpadagan ang paghusay

Gitaho sa Manila Bulletin nga gimandoan sa korte ang padayong pagbantay sa panglawas ni Duterte. Gisugo usab sa chamber ang ICC Registry nga himoon ang gikinahanglang mga pagpangandam alang sa paghusay, sumala sa GMA News.

Sa obserbasyon niini niadtong Oktubre 7, mirekomendar ang Registry og espesyal nga mga lakang, sumala sa GMA News. Lakip niini ang tag-usa ka oras nga sesyon — gikan sa alas 11:00 sa buntag hangtod udto, alas 2:00 hangtod 3:00 sa hapon, ug alas 3:30 hangtod 4:30 sa hapon, oras didto — pagtugot nga mogawas sa courtroom, tabang sa pagpaminaw sa audio, ug mga tawag ug pagbisita. Gisugyot usab ang posibleng pagtambong pinaagi sa video gikan sa ICC Detention Centre kon tugotan sa chamber, pribadong pakigsulti sa iyang mga abogado pinaagi sa secured nga linya sa telepono, pag-adjust sa oras sa sesyon sumala sa panginahanglan sa mga saksi ug sa akusado, ug mga taho bahin sa iyang panglawas.

Ang mga kaso

Giatubang ni Duterte ang tulo ka ihap sa crimes against humanity nga may kalabotan sa iyang kampanya batok sa ilegal nga drugas, sumala sa The Manila Times. Matod sa prosekusyon, nalambigit kuno siya sa labing menos 76 ka pagpatay gikan sa 2013 hangtod 2018, sa dihang mayor siya sa Davao City ug unya presidente, sumala sa mantalaan. Gipangulohan niya ang nasod gikan sa 2016 hangtod 2022.

Unang mitambong si Duterte sa korte sa personal sa tunga-tunga sa Septiyembre, ug siya ang unang kanhing pangulo sa usa ka nasod sa Asya nga moatubang og paghusay sa ICC, sumala sa The Manila Times. Gitaho usab sa ABS-CBN News ug Cebu Daily News ang desisyon.