Kuwento · Pulitika
West Philippine Sea sa maikling salita: ang pangalan, ang desisyon ng 2016 at bakit mahalaga ito
Ano ang mga karagatang ito, ano ang pinagpasyahan at hindi pinagpasyahan ng arbitral award, ang dalawang shoal sa balita, at ang isda at gas na nakataya.
Gawing preferred source sa Google ang balita.fyi
Halos linggo-linggo nasa balita ang West Philippine Sea. Isa itong maikling gabay kung ano ito at ano ang nakataya, mula sa mga opisyal na dokumento at ulat ng mga news outlet sa Pilipinas.
Mga numero
Ano ang saklaw ng pangalan
Naging opisyal ang pangalan noong Setyembre 5, 2012, nang pirmahan ni Pangulong Benigno Aquino III ang Administrative Order 29. Pinangangalanan nito bilang West Philippine Sea ang mga karagatan sa kanlurang bahagi ng kapuluan, kasama ang Luzon Sea at ang mga karagatan sa paligid ng Kalayaan Island Group at Bajo de Masinloc, na tinatawag ding Scarborough Shoal. Sinasabi ng utos na hindi nito pinagpapasyahan ang lawak ng teritoryong pandagat ng bansa, at inaatasan ang mga ahensiya ng gobyerno na gamitin ang pangalan.
Pinagkunan: BFAR via Philstar
Table
| 2021 | 295,332 metric tons |
|---|---|
| 2022 | 275,872 metric tons |
Ano ang pinagpasyahan ng award ng 2016
Noong 2013, nagsampa ang Pilipinas ng kaso laban sa China sa ilalim ng UN Convention on the Law of the Sea. Noong Hulyo 12, 2016, naglabas ang isang tribunal sa Permanent Court of Arbitration sa The Hague ng nagkakaisang award na tinawag nitong pinal at may bisa. Ang mga pangunahing natuklasan nito:
- Walang legal na batayan ang China para angkinin ang makasaysayang karapatan sa mga yaman sa loob ng "nine-dash line".
- Bahagi ng exclusive economic zone at continental shelf ng Pilipinas ang Mischief Reef, Second Thomas (Ayungin) Shoal at Reed Bank.
- Nakialam ang China sa paghahanap ng langis ng Pilipinas sa Reed Bank at sa pangingisda ng mga Pilipino, at nilabag ang tradisyonal na karapatan sa pangingisda ng mga mangingisdang Pilipino sa Scarborough Shoal nang harangan ang pagpasok mula Mayo 2012.
- Nagdulot ng matinding pinsala sa mga coral reef ang reclamation.
Hindi nagpasya ang tribunal kung kanino ang anumang isla o bato, at hindi ito gumuhit ng hangganan.
Hindi lumahok ang China. Sinabi ng foreign ministry nito na walang bisa ang award at hindi ito tinatanggap o kinikilala ng China. Noong Hunyo 2026, sinagot ng Department of Foreign Affairs ang pahayag ng Chinese Embassy sa pagsasabing pinal at may bisa ang award at bahagi ito ng internasyonal na batas, ayon sa DZRH.
Ang dalawang shoal sa balita
Ayungin (Second Thomas) Shoal. Noong 1999, isinadsad ng Philippine Navy ang BRP Sierra Madre, isang barko mula pa sa World War II, sa shoal. Noong Agosto 2023, hinarangan ng China Coast Guard ang isang resupply mission at binomba ito ng tubig, ayon sa Philstar. Mula Hulyo 2024, 13 regular na resupply mission ang naisagawa sa ilalim ng isang provisional understanding sa China; ayon sa DFA, hindi nito hinihingi na humingi ng permiso ang Pilipinas o isuko ang soberanya.
Bajo de Masinloc (Scarborough Shoal), mga 120 nautical miles sa kanluran ng Zambales. Natuklasan ng award na hinarangan ng China ang pagpasok ng mga mangingisda mula 2012. Noong Setyembre 2025, nagprotesta ang Pilipinas sa plano ng China na gumawa ng 3,523-ektaryang nature reserve doon, at noong Agosto at Setyembre 2026, tatlong linggong nasa loob ng 12-nautical-mile na territorial sea ng shoal ang isang survey ship ng China na kayang mag-drill, nang walang permiso ng Pilipinas, ayon sa Coast Guard.
Takbo ng pangyayari
Pinangalanan ng Administrative Order 29 ang West Philippine Sea AO 29
Pumabor sa Pilipinas ang arbitral tribunal; tinanggihan ng China PCA; PRC Foreign Ministry
Binomba ng tubig ng China Coast Guard ang resupply mission sa Ayungin Shoal Philstar
Nagprotesta ang Pilipinas sa planong nature reserve ng China sa Scarborough Philstar
DFA: pinal at may bisa ang desisyon DZRH
Coast Guard: tatlong linggo ang barkong pang-drill ng China malapit sa Scarborough Philstar
Bakit mahalaga ito sa atin
Isda. Nagbigay ang West Philippine Sea ng 275,872 metric tons ng isda noong 2022, 6.36 porsiyento ng kabuuang huli ng bansa, at hindi bababa sa 373,733 mangingisda ang umaasa rito noong Enero 2023, ayon sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources na iniulat ng Philstar. Iniugnay ng BFAR ang 7 porsiyentong pagbaba mula 2021 pangunahin sa mga bagyo.
Gas. May posibleng 3.1 trilyong cubic feet ng gas ang Sampaguita field sa Recto (Reed) Bank, mas malaki sa 2.8 trilyong unang natagpuan sa Malampaya, ayon sa PCIJ. Ilang ulit nang itinigil at itinuloy ang paghahanap doon mula 2014, at muling ipinahinto noong 2022 habang hinihintay ang security clearance, ayon sa BusinessWorld. Dahil bumaba sa 17 porsiyento ang bahagi ng natural gas sa kuryente ng Luzon pagdating ng 2024, ang usapin ng Recto Bank ay usapin din ng singil sa kuryente.
Sundan ang pinakabago sa aming seksyong Big Picture.
Mga pinagkunan
Isinulat at isinalin ng AI (Claude) mula lamang sa mga ulat na nakalista sa ibaba. Basahin ang buong balita sa orihinal na pinagkunan.
- Malacañang Records Office (AO 29) — Administrative Order No. 29: Naming the West Philippine Sea of the Republic of the Philippines
- Ministry of Foreign Affairs of the PRC — Statement of the Ministry of Foreign Affairs on the award of the South China Sea arbitration
- Permanent Court of Arbitration — The South China Sea Arbitration (The Republic of the Philippines v. The People's Republic of China)
- BusinessWorld — PXP Energy suspends exploration on DOE directive
- Philstar — BFAR: Fish production in WPS dropping
- Philstar — No commitment to remove BRP Sierra Madre from Ayungin Shoal — NSC
- Philstar — Philippines protests China's plan to build nature reserve at Scarborough
- PCIJ — High power bills: Filipinos can have cheaper energy if Manila can drill in Recto Bank
- DZRH — DFA rejects Chinese Embassy claims: arbitral award is not and will never be illegal, null and void
- Philstar — Provisional understanding with China confirmed — DFA
- Philstar — Drilling-capable Chinese ship spends 25 days in Philippine EEZ