Ang piso at ang dolyar: bakit umaabot sa bawat tahanang Pilipino ang palitan

Noong Setyembre 14, 2026, nagsara ang piso sa ₱62.86 kada US dollar, ang pinakamahinang sara sa kasaysayan, ayon sa BusinessWorld. Isa ito sa mahigit dalawampung rekord na paghina ngayong taon. Ang una ay noong Enero 7, sa ₱59.355, ayon sa GMA News, at lumampas ang piso sa ₱60 noong Marso, sa ₱61 makalipas ang isang buwan at sa ₱62 noong Agosto 28, ayon sa Rappler. Noong Oktubre 6, nagsara ito sa ₱62.771.

Bilang paghahambing, ₱59 ang dating rekord, na unang naabot noong Oktubre 2022 at naulit noong Nobyembre 2024, ayon sa The Manila Times.

Sino ang nagtatakda ng palitan

Walang nagtatakda nito sa pamamagitan ng utos. Ipinauubaya ng Bangko Sentral ng Pilipinas ang palitan sa merkado: ang presyo ng dolyar sa piso ay itinatakda ng supply at demand sa pagitan ng mga bangko, paliwanag ng primer nito. Ang mga closing rate sa balita ay galing sa Bankers Association of the Philippines, na ang pang-araw-araw na benchmark ay volume-weighted average ng mga transaksiyon ng dolyar sa umaga sa pagitan ng mga bangkong miyembro.

Nakikialam ang BSP, pero para lang pahupain ang biglaang galaw. Hindi nito sinusubukang baligtarin ang direksiyon. Sinabi ni BSP Governor Eli Remolona Jr. sa mga senador na kaya ng Bangko Sentral na pakinisin ang biglaang galaw, pero ang pagpapanatili ng piso sa isang antas ay uubos sa reserba ng bansa, ayon sa Rappler. Nasa $104.8 bilyon ang reserbang iyon noong katapusan ng Agosto, sapat para sa mga 6.8 buwan ng import.

Bakit mahalaga ito sa bahay

Bumibili ang Pilipinas ng gasolina, pagkain, makinarya at hilaw na materyales na nakapresyo sa dolyar, ayon sa Rappler. Kapag humina ang piso, tumataas ang halaga ng mga import na ito sa piso. Ang pinakasimpleng halimbawa ay nasa primer ng BSP: sa ₱50 kada dolyar, ₱50 ang halaga ng isang dolyar na gasolina; sa ₱40, ₱40 ito.

Ramdam ito sa gasolinahan. Noong unang bahagi ng Setyembre, sinabi ng Department of Energy na ang paghina ng piso nang mga 68 sentimo kontra dolyar, kasama ang gera sa Iran, ang nagbunga ng pagtaas ng presyo ng gasolina noong linggong iyon, ayon sa BusinessWorld. Basahin ang aming paliwanag kung paano itinatakda ang presyo sa gasolinahan.

Mabilis ang pagtaas ng presyo sa kabuuan. Umabot sa 7.2 porsiyento ang implasyon noong Setyembre 2026, mula 6.1 porsiyento noong Agosto at pinakamataas mula Marso 2023, ayon sa BusinessWorld, malayo sa target ng BSP na 2 hanggang 4 porsiyento. Itinaas ng Bangko Sentral ang policy rate nito nang 75 basis points mula Abril, sa 5 porsiyento.

Sino ang nakikinabang at nalulugi

Mas maraming piso ang natatanggap ng pamilya ng mga OFW sa bawat dolyar na ipinapadala. Malaki ang papel ng padala: umabot sa rekord na $35.63 bilyon ang perang ipinadala ng mga Pilipino sa ibang bansa noong 2025, katumbas ng 7.3 porsiyento ng ekonomiya, ayon sa datos ng BSP na iniulat ng Philstar. Ang Estados Unidos ang pinakamalaking pinagmulan, sinundan ng Singapore at Saudi Arabia, at inaasahan ng BSP ang $36.6 bilyon ngayong taon.

Pero hindi buo ang pakinabang. Kinakain ng mas mataas na presyo ng gasolina, pagkain at pamasahe ang idinadagdag ng mahinang piso sa padala, ayon sa Rappler. Ang mga pamilyang walang kamag-anak sa abroad ay mataas na presyo lang ang natatanggap.

Ano ang dapat bantayan

Gumagalaw ang palitan tuwing araw ng trabaho. Ipinapakita ng aming pahinang Ekonomiya ngayon ang piso kontra dolyar at iba pang perang kinikita ng mga OFW, kasama ang tsart ng 120 araw, at ipino-post ng aming mga Facebook page ang palitan tuwing araw ng trabaho.